Waarskuwing: Jy kan binnekort beboet word vir jou huishulp se beserings.

Huishoudelike werkgewers sal voortaan aan strenger regulasies onderhewig wees, indien hulle huis- en tuinwerkers aan diens beserings opdoen.  Administratiewe boetes sal aan werkgewers opgelê word, indien hulle versuim om werkers se beserings aan te meld. Dit volg nadat president Cyril Ramaphosa wysigings aan die Wet op Vergoeding vir Beroepsbeserings en -Siektes goedgekeur het, wat hierdie maand en in April in werking gestel word. Die arbeidsregkenner en hoof van die internasionale regsfirma, Baker McKenzie se arbeidsreg-afdeling in Johannesburg, Johan Botes het luisteraars se vrae oor die wysiging beantwoord.   

Eskom se krediteure is nie tevrede met nuwe ontbondelings-voorstelle nie

Eskom het 'n dringende vergadering met sy krediteure belê weens toenemende teenkanting teen sy hersiene ontbondelingsplan. Die Minister van Elektrisiteit en Energie, Kgosietsho Ramokgopa, stel nou voor dat Eskom in vier verdeel word, onder 'n houermaatskappy. Dié ontbondeling sal eers teen 2030 voltooi word. Vir meer hieroor het ons op Monitor met die energiekenner Corneels Schabbort gepraat. Hy voel die nuwe voorstel is nie deursigtig genoeg nie en twyfel of daar belê sal word in n stelsel wat nog steeds stewig onder Eskom se beheer sal bly.   

R165 Miljoen: Dit is wat raadslede en beamptes skuld aan Gauteng se munisipaliteite 

Die Johannesburg Metro is bo aan die lys met skuld van 74-komma-4 miljoen rand. Tshwane is tweede met 36-komma-2 miljoen rand, en Ekhuruleni se raadslede en amptenare skuld 22-komma-9 miljoen rand. Dit is volgens die LUR vir finansies en ekonomiese ontwikkeling, Lebogang Maile, wat pas 'n verslag oor die stand van munisipaliteite se finansies bekendgemaak het. Ons het hieroor gepraat met Dr. Harlan Cloete, 'n navorsingsgenoot aan die Departement Openbare Administrasie en Bestuur aan die Universiteit van die Vrystaat.  

Man doodgeskiet na onderonsie met blouligbrigade...

Twee lyfwagte van die burgermeester van Brits in Noordwes, Douglas Maimane sal na verwagting vandag in die hof verskyn nadat hulle na beweering  'n man koelbloedig doodgeskiet het. Michael Swanton, 'n 36 jarige lugmagsersant het Woensdag aand saam met sy vrou Stephanie, op die Mabopane hoofweg gery toe twee mans in 'n swart BMW X3 vir hulle gewys het om af te trek. Gewapen met 'n R5 geweer en 'n pistool het hulle Michael gekonfronteer omdat hulle Ford Figo waarin hulle gery het nie 'n nommerplaat agter op gehad het nie. Die motor was glo pas terug van 'n paneelklopper gewees. Daar was ook glo geen tekens op die BMW dat dit 'n ampterlike voertuig was nie behalwe vir 'n enkele blou lig in die venster nie. Michael het terug gestap na die BMW toe om vir identifikasie te vra, toe hy na bewering met die R5 in die kop geskiet is. Die BMW het weggejaag en eers glo die burgermeester afgelaai en toe eers hulself gaan aanmeld by die polisie.Ons praat nou met Dr Pieter Mulder voormalige leier van die VF Plus en ontleder 

Reaksie ná DIRCO Israel se saakgelastigde in SA 'persona non grata' verklaar

Israel het Suid-Afrika se saakgelastigde in Gaza, Shaun Byneveld, Vrydag 72 uur gegee om die land te verlaat. Dit was in reaksie op Suid-Afrika se skuif om Israel se saakgelastigde in Pretoria, Ariel Seidman, uit te skop. Die departement van Internasionale Betrekkinge en Samewerking het hom as 'persona non grata' verklaar, omdat hy glo 'n reeks onaanvaarbare skendings van diplomatieke norme en praktyke gepleeg het, wat volgens die departement 'n direkte uitdaging vir die land se soewereiniteit inhou. Naweekaktueel ontleed dié kwessie. 

Huldeblyke stroom in ná die afsterwe van die SA digter en kulturele aktivis, dr. Diana Ferrus (72).

Die bekende Suid-Afrikaanse digter en kulturele aktivis, dr. Diana Ferrus (72), is op 30 Januarie 2026 oorlede nadat sy in Desember 2025 'n beroerte-aanval gehad het. In dié insetsel van Naweekaktueel op 31 Januarie 2026, bring ons hulde aan dr. Ferrus en hoor ons haar stem. Sy dra haar gedig, "Afrikaans, 'n Versoeningstaal" voor, en die digter, Naidene Lottering, wat groot inspirasie by Ferrus gevind het, bring hulde aan haar. 

Kommentaar 1 Feb 2026 - as jy die program misgeloop het luister hier ...

Trump se vlugteling-aanbod is nie net vir wit Suid-Afrikaners nie

Die Amerikaanse president, Donald Trump se aanbod van spesiale vlugtelingstatus aan Afrikaners strek wyer as dit, en sluit eintlik ook alle Suid-Afrikaanse minderhede in wat voel hulle lewens word bedreig. Mondstuk Media het ‘n onderhoud gepubliseer op hulle webblad, Facebook én Youtube, met Anthony Muller, 'n bruin Suid Afrikaner van Wellington in die Wes-Kaap, wat saam met sy gesin Trump se aanbod aanvaar het.   

 Die DA word van politiekery beskuldig in die "J-Bay" branderplankkompetisie-fiasko. 

Ons het Vrydag berig dat Jeffreysbaai in die Oos-Kaap vir die eerste keer in 40 jaar nie die gasheer gaan wees vir die World Surf League se uitdaagreeks nie. Dit verskuif na Nieu-Seeland nadat WSL nie 'n ooreenkoms met die Suid-Afrikaanse regering en Oos-Kaapse provinsiale regering kon bereik om te help met die finansiering nie. Die WSL-byeenkoms het jaarliks tussen R30-miljoen en R50miljoen bygedra tot die dorp en streek se ekonomie. Nadat ons Vrydag in Monitor daaroor gepraat het met Hattingh Bornman, die Kouga-burgemeester, en Lieb Swiegers, die voorsitter van die Kouga Sakeforum, het Johnny Bakker, die direkteur van Surfing South Africa, egter laat weet dat die saak ook ’n ander kant het. Ons het vanoggend op Monitor met Bakker, en ook met Graham Stapelberg, president van World Surf League se Afrika-streek, en hoof van toere- byeenkomste gepraat.     

“Onnies” voel magteloos teen ongeskikte leerders 

So sê Johan Botha, hoof van die Solidariteit Onderwyser-netwerk, wat fokus op werksbeskerming van onderwysers. Ons het op Monitor met hom gepraat nadat 'n 60-jarige, Graad 4-onderwyseres van die Zeekoevlei Laerskool in Kaapstad in die Wynbergse landdroshof verskyn het vir die beweerde aanranding van 'n leerling verlede week. Geen bevindings is al gemaak nie, en 'n volgende hofverskyning gaan in samwerking met die Nasionale Vervolgingsgesag bepaal word. Die Wes-Kaapse Onderwysdepartement is ook besig met sy eie ondersoek. Die skool was vroeër ook in die nuus, nadat 76 leerlinge in een Graad 7-klas vir die vak Afrikaans geplaas is. Intussen sê 'n afgetrede onderwyseres van Kaapstad dat die situasie in ons land se klaskamers baie moedelose onderwysers dwing om jaarliks die beroep, en die land te verlaat. Volgens Leticia van der Heever het die gedrag van skoolkinders oor die jare vererger, en dit wil voorkom of onderwysers nie meer regte het nie.

Naamsverandering is net 'n mors van tyd en geld...

Die departement van Sport, Kuns en Kultuur sal binnekort 'n verklaring uitreik oor die 21 geografiese naamsveranderinge wat goedgekeur is. Die minister van sport, kuns en kultuur, Gayton McKenzie het 21 geografiese naams-veranderings voorlopig goedgekeur en dit moet nog in die staatskoerant gepubliseer word. Die name wat die wenkbroue laat lig is Oos Londen wat verander na KuGompu City en Graaff-Reinet na Robert Sobukwe Town. Graaff-Reinet is die vierde oudste dorp in die land en is in 1786 gestig en vernoem na die toe Goewerneur van Kaapstad Cornelis Jacob van der Graaff en sy vrou Reinet. Ons praat nou met 'n professor in Publieke Leierskap by die Tilburg Universiteit in Nederland, Erwin Schwella

“Moet nog nie jou sonpanele registreer nie”, sê energiekenner

Die Organisasie teen Belastingmisbruik sê dis onnodig dat mense hulle sonkragstelsels van minder as 100 kilowatt, by Eskom of enige munisipaliteit registreer. Dit volg nadat OUTA oorval is deur navrae van bekommerde verbruikers wat sê party munisipaliteite dring nie net aan op registrasie nie, maar dat goedkeuring vooraf verkry moet word. In ander elektrisiteitsnuus het Eskom by die energiereguleerder NERSA aansoek gedoen vir 'n tussentydse kragtarief vir die Samancor en Glencore-Merafe smelters om te verhoed dat die smelters sluit. Ons het hieroor op Monitor met Professor Willie Cronje van die Skool vir Elektriese en Inligtings-Ingenieurswese by Wits Universiteit gepraat.

Die Plaagdoder Terbufos dreig om nog lewens te eis

Ten spyte daarvan dat die plaagdoder Terbufos verbind kan word met die dood van verskeie kinders in Gauteng in 2024, is dit skynbaar steeds vrylik by veral straatsmouse in die Gauteng provinsie beskikbaar, vanaf so min as 10 rand per pakkie. Ons het op Monitor met die toksikoloog, dr. Gerhard Verdoorn gepraat wat sê, Zimbabwe bly die oorsprong van die plaagdoder wat steeds op winkelrakke beskikbaar is. 

Reaksie op aandrang dat die privaat sektor meer moet kan doen om die bek en klouseer pandemie onder beheer te kry

Soos jy vroeër in Monitor gehoor het, het Vrystaat Landbou en ander sleutelrolspelers in die landboubedryf, waaronder die Suider-Afrika Agri-inisiatief (SAAI) en Sakeliga, 'n brief aan die Minister van Landbou en senior staatsamptenare gestuur waarin hulle skriftelike bevestiging eis dat veeboere privaat entstowwe mag verkry en toedien, in samewerking met staats- en privaat veeartse. Die sperdatum vir die eis is 30 Januarie. Die Minister van Landbou, John Steenhuisen, het in reaksie hierop gesê hy vrees dat die litigasie gaan veroorsaak dat daar 'n vertraging gaan kom in die verkryging van entstof, en dat dit tot verdere verspreiding van die siekte gaan lei

Bek en klouseer - landbou organisasie dreig met regstappe..

Die minister van Landbou John Steenhuisen waarsku dat regsaksie nou die stryd teen bek en klouseer sal vertraag. Dit nadat  Vrystaat Landbou en ander sleutelrolspelers in die landboubedryf, waaronder die Suider-Afrika Agri-inisiatief (SAAI) en Sakeliga, 'n brief aan die Minister van Landbou en senior staatsamptenare gestuur waarin hulle skriftelike bevestiging eis dat veeboere privaat entstowwe mag verkry en toedien, in samewerking met staats- en privaat veeartse. Die sperdatum vir die eis is 30 Januarie.  Francois Wilken, president van die landbou-organisasie, Vrystaat Landbou het vanoggend in Monitor hieroor gepraat.

Voertuigtoetsentrums dra by tot wetteloosheid, maar niks word gedoen nie.  

Die botsing waarin veertien leerders vroeër vandeesweek naby Vanderbijlpark gesterf het, het kwessies soos onpadwaardige voertuie en wetteloosheid op die paaie opnuut in die kollig geplaas. Noodlottige botsings eis nie net jaarliks duisende lewens nie, maar kos die land jaarliks na raming 186,5 miljard rand. Ons het op Monitor op een van die dryfvere gefokus, onpadwaardige voertuie. Die Organisasie teen Belastingmisbruik het in Maart verlede jaar groot sistemiese bedrog met die uitreiking van padwaardigheidsertifikate ontbloot. 'n Senior projekbestuurder van OUTA, Rudie Heyneke, sê die minister van vervoer weet goed waar die probleem lê, maar optrede om dit hok te slaan sloer. 

Selfs staatsaanklaers moet aan leefstyl-oudits onderworpe word

Die Minister van Justisie en Grondwetlike Ontwikkeling, Mamoloko Kubayi, stel voor dat verpligte leefstyloudits op alle staatsaanklaers gedoen word. Kubayi waarsku dat staatsaanklaers, wie se leefstyl nie by hulle salaris pas nie, 'n bedreiging inhou vir die geloofwaardigheid van die regstelsel. Vir sy mening hieroor het ons met die strafregkenner verbonde aan die Universiteit van Pretoria, Dr Llewellyn Curlewis gepraat. 

Wenke vir tersiêre studente, wat nie ingedoen wil word nie.

Die Noordwes-Universiteit is in 2023 as die derde grootste universiteit in Suid-Afrika aangewys, met 'n totaal van 55 096 studente. Vanjaar het die universiteit 420 000 aansoeke ontvang van studente, wat hoop om by een van hulle drie kampusse te studeer. Maar die NWU kan slegs 11 800 eerstejaars aanvaar vir die 2026 akademiese jaar. Dit is slegs een voorbeeld van die beperkte plek op ons universiteite. So, hoe gemaak indien jy nie ‘n plek kry nie? Ons het op Monitor hieroor gepraat met die Hoër onderwys kenner, Dr. Linda Meyer, en ook goeie raad gekry vir hoe om seker te maak dat jou keuse van instelling wel akkreditasie het vir die kursus, waarin jy wil studeer.    

Trump kry dalk sy sin met Groenland

Die Amerikaanse president het na afloop van sy toespraak by die Wereld Ekonomiese Forum in Davos, Switserland gesê n raamwerk vir ’n toekomstige ooreenkoms is met NAVO bereik oor die beheer van Groenland. Donald Trump het in Switserland aangekom vir die beraad met die voornemens om Groenland te annekseer en gedreig met hoër tarriewe teen Europese lande wat sy plan wil teenstaan. 'n Ooreenkoms blyk ver van voltooi te wees, maar luidens Trump se uitlatings oor die raamwerk sluit dit nie enige milltêre ingryping of verhoogde tarriewe in nie.   

John Steenhuisen verdedig sy Bek-en-Klouseer plan

Die Minister van Landbou, John Steenhuisen, kry slae uit verskillende oorde oor sy departement se hantering van die bek-en-klouseer pandemie. Dít weens die feit dat die siekte nou ook onder varke in verskillende provinsies versprei het. Die siekte veroorsaak dat honderde diere van kant gemaak moes word, veilings en uitvoere het bykans heeltemal gestop en talle produsente is op die randjie van bankkrotskap. Ons het op Monitor breedvoerig met die minister van landbou gepraat oor die huidige uitbreking en sy benadering tot die bekamping daarvan.