RSG Nuus en Aktualiteit
Die Slag van Soutrivier: ‘n vergete deel van ons Erfenis
Kapenaars gaan hierdie naweek herinner word aan die Slag van Soutrivier, wat in 1510 plaasgevind het. Dié slag, tussen drie Portugese skepe en die inheemse Khoikhoi-mense, word vandag as 'n oorwinning vir die Khoi gevier. Dit was die eerste skermutseling tussen Europeërs en inheemse mense in, wat later Suid Afrika genoem sou word. Ons het met Ras Hein Scheepers van die ADWA-erfenisbeweging gepraat oor die week se planne.
** Die departememt van Landbou vra privaat veeartse om te help met inentings teen bek-en-klouseer....
Die departement van Landbou het privaat veeartse uitgenooi om aansoek te doen om ook te help met die inentings veldtog teen bek en klouseer. Die minister van Landbou John Steenhuisen sê dit sal help om die proses te versnel en te verseker dat 80 persent van die land se kudde teen Desember reeds ge-ent is. Steenhuisen sê hy is oortuig daarvan dat as die inentingsveldtog soos plan verloop daar nie weer so 'n groot uitbreking in die land sal wees nie. Hy sê die eerste besending inentings is reeds op pad na die onderskeie provinsies toe.
”Privaatsektor se verkryging van bek-en-klouseer entstowwe is ’n moet”, aldus Afriforum
Afriforum onderhandel tans met verskeie rolspelers om dit moontlik te maak dat die privaatsektor ook die verkryging en verspreiding van entstof teen bek-en-klouseer, kan hanteer. Afriforum het 'n prokureursbrief aan die Minister van Landbou, John Steenhuisen gestuur, waarin hy dit duidelik maak dat hoewel die Wet op Dieresiektes bek-en-klouseer as 'n staatsbeheerde siekte lys, is dit nie 'n siekte wat die regering sonder die privaatsektor moet hanteer nie. Ons het op Monitor met die bestuurder vir omgewingsake by Afriforum, Lambert de Klerk gepraat.
Premier Lesufi belowe Gauteng se water probleme sal binnekort iets van die verlede wees.
Die Premier van Gauteng, Panyaza Lesufi, het homself daartoe verbind om die waterkrisis te pak, en nuwe werksgeleenthede te skep. Hy het gisteraand sy provinsiale rede by die Nasrec-sentrum in Johannesburg gelewer. Volgens Lesufi sal die voortdurende waterprobleme in woonbuurte soos Sophiatown en Coronationville in Johannesburg en Hammanskraal in die Tshwane Metro, binnekort iets van die verlede wees. Ons het met die politieke ontleder professor Pieter Duvenhage gepraat oor die reeks beloftes wat gemaak is en ons wou ook weet of Gauteng en Johannesberg nog steeds 'n gesogte plek is om in te werk en leef.
NAWEEKAKTUEEL PROFIELONDERHOUD RIA REEN 21 FEBRUARIE 2026
Die 31-jarige Ria Reen van Platfontein in die Noord-Kaap is nou 'n nasionaal-bekende lofsanger nadat sy tydens die parlementsopening in Kaapstad opgetree het. Met elke lied sing sy in haar taal, iXuhnthali, oor geloof, hoop en liefde. Saterdag, 21 Februarie, was Internasionale Moedertaaldag en in Naweek Aktueel se weeklikse profiel-onderhoud, het die uitvoerende regisseur, Nicolene Louw gepraat met Ria Reen oor haar taal en wat die lofprysing vir President Cyril Ramaphosa vir haar beteken het.
Die VN vrees volksmoord in Gaza, maar Trump sê daar is vrede.
'n Verslag deur die VN se menseregte-kantoor maan dat Israel se blokkade van Gaza ’n situasie skep wat dit onmoontlik maak vir die voortbestaan van Palestyne as 'n groep. Dit terwyl Dondald Trump en sy nuut-gestigte Raad Van Vrede sê Gaza blyk gereed te wees vir die tweede fase van sy vredesplan. Trump en die lande wat hom ondersteun binne sy Raad van Vrede, het 10 miljard doller bewillig vir die heropbou van Gaza. Ons het met professor Anthoni van Nieuwkerk van die Thabo Mbeki Afrika Skool vir Internasionale Aangeleenthede hieroor gepraat.
Die VSA en China is op teenstrydige trajekte as dit kom by hernubare energie
Terwyl die VSA onder President Donald Trump, beleid oor hernubare energie omkeer, posisioneer China homself as 'n groen supermoondheid, van massiewe sonplase, tot die vervaardiging en verspreiding van miljoene bekostigbare elektriese voertuie. Boonop het China al meer as 66 miljard bome aangeplant, in 'n poging om woestyne teë te werk. Ons het met professor Francois Engelbrecht, direkteur van die Global Change Instituut by Wits gepraat oor hoe die klimaatsbeleid van die twee globale reuse die wereld se doelwitte teen aardverwarming raak.
Springs goudsoekers soek teen die wet 'n fortuin.
Daar is 'n toestroming van goudsoekers na die Gugulethu informele nedersetting in Springs aan die Oos-Rand. Dit volg nadat goud soos in vervloë dae hier ontdek is. ‘n Inwoner het blykbaar ‘n hoenderhok opgeknap toe daar klontjies goud gevind is.... en dit het gelei tot die huidige toestroming. 'n Senior navorser van die Benchmark-stigting, David van Wyk sê die kanse dat daar wel goud is, is skraal, en dat die goudsoekers onwettig besig is om ‘n fortuin te soek.
Dit is hoe 1 miljoen Bek-en-Klouseer entstowe versprei sal word.
Een miljoen dosisse entstof teen bek-en-klouseer sal na verwagting Saterdag in die land aankom. Ons het op Monitor met die bestuurshoof van AgriSA, Johan Kotze' gepraat oor presies wat die plan is om hierdie enstowwe versprei te kry, en ook oor of boere hand in die sak moet steek vir die regerings-gedrewe program.
Die vinger word na die voormalige presidente gewys oor versuim in WVK-vervolgings.
Die Ondersoek na sake van die Waarheids- en Versoeningskommissie moet die voormalige nasionale direkteur van openbare vervolgings, Shamila Bathohi, weens pligsversuim ondersoek, met betrekking tot die vervolging van WVK-sake. Dit is volgens die voormalige WVK-kommissaris, Yasmin Sooka, in getuienis voor die Kommissie. Op dag vyf van die openbare sitting het Sooka die rol van voormalige presidente Thabo Mbeki en Jacob Zuma in verband met die hantering van hierdie sake bevraagteken. Sy glo daar was pogings om die vervolging van oortreders te onderdruk. Lukhanyo Calata, die seun van Fort Calata, wat een van die Cradock Vier was wat in 1985 deur die apartheidstaat vermoor is, het die skuld vir die versuim om te vervolg voor die deur van die voormalige president, Thabo Mbeki, geplaas.
Privatisering: Suid Afrika se realiteit het die Ideologie van Staatsbeheer verbygesteek.
In sy 2026 Staatsrede het President Cyril Ramaphosa 'n duidelike prentjie geskets oor die toekoms van ons staatsondernemings. Terwyl die regering die term 'privatisering' probeer vermy het, sê ekonome soos Dawie Roodt en Kevin Lings dat ons tans 'agterdeur-privatisering' beleef by reuse-instansies, soos Eskom en Transnet. Dawie Roodt, die hoof-ekonoom by die Efficient groep, het by Monitor aangesluit om meer duidlikheid te gee oor wat hierdie verskuiwing na private deelname werklik beteken.
Ria Reen: ‘n Lofsanger, skrywer en taal aktivis
Die bekroonde lofsanger, Ria Reen van Platfontein in die Noord-Kaap, het tydens die onlangse Parlementsopening, omtrent die tonge los gehad. Sy gebruik haar woorde en musiek om stories van hoop, eenheid en trots te vertel, en haar stem weerklink in gemeenskappe regoor die land. Sy het op Spektrum verduidelik hoe die !Xunthali-taal in haar gemeenskap nie net oorgedra word aan die volgende geslag nie, maar ook sal voortleef in verskeie boeke wat tans geskyf word.
Ekonoom beskryf die Reserve Bank se moontlike skrapping van die uitleenkoers as ‘n “wind-eier”
Die Reserwebank is van plan om die prima-uitleenkoers te skrap wat kommersiële banke as ’n verwysingsraamwerk gebruik vir die koers waarteen ons huislenings en ander krediet terugbetaal. Die besluit volg na 'n maande-lange ondersoek deur die Reserwebank. Ons het op Spektrum met Dr Roelof Botha van die Optimum Beleggingsgroep gepraat om uit te vind, presies wat die verwikkelinge vir ons as verbruikers beteken.
Oos-Kapenaars: "Hoekom kom help die weermag nie ook hier nie?"
Inwoners van die noordelike buurte van die Nelson Mandelabaai-metro, het gevra dat die weermag ook daar ontplooi word teen misdaad. President Cyril Ramaphosa het verlede week in sy staatsrede gesê dat die weermag in die Wes-Kaap en Gauteng ontplooi sal word om die polisie by te staan in die stryd teen bendes. Inwoners het gister by die Gelvandale-polisiestasie in Gqeberha 'n petisie aan die owerheid oorhandig. Die gemeenskap sê misdaadvlakke in die noordelike buurte is buite beheer, en hulle sal enige ingryping om misdaad te bekamp verwelkom. Ons praat nou met die Menseregte-monitor en gemeenskapsaktivis in die provinsie, Christian Martin.
Varkpes en bek en klouseer maai onder varke in Suid-Afrika
Varke is ook gesplete hoefdiere en die bedryf is dus nie gevrywaar van die verwoesting wat bek-en-klouseer saai nie. Dié hoogs aansteeklike siekte wat gereeld onder beeste voorkom, is nou aanwesig in kuddes in elke provinsie in die land. Soveel so dat President Cyril Ramaphosa die uitbreking tot 'n nasionale ramp verklaar het. Vir meer oor hoe die siekte varkprodusente-, produkte en die verbruiker raak, praat ons nou met die hoof van verbruikersversekering by die Suid-Afrikaanse Varkprodusente-organisasie of SAPPO, dr. Thandi Chiaperro...
* Boere in die Oos-Kaap sal entstowwe teen bek-en-klouseer op die swartmark koop, indien die regering sy voete sleep met die inentingsverldtog...
Oos-Kaapse boere vra dat die aanskaf en verspreiding van bek-en-klouseerenstof versnel moet word. Hulle sê die verliese wat hulle ly kos hulle baie geld. Die bek-en-klouseer-pandemie is as 'n nasionale ramp verklaar. Kleinboere sê sedert die eerste geval aangemeld is, vrees hulle dat dit die beesmark gaan ondermyn. Die boere is ook bang dat as hulle op die Landbounavorsingsraad vir enstof moet staatmaak, dit die pas van inenting kan vertraag. Intussen het die Wes-Kaap 'n 21 punt noodplan geimplimenteer om die uitbreek van die pandemie daar te keer.
Onwettige tekstielfabrieke in NewCastle is niks nuut nie...
Die berugte klere- en tekstiel- fabrieke in Newcastle hou nie by Arbeidswetgewing nie. Altesaam 70 fabrieke waar meer as 30 000 mense werksaam is, is deur die departement van arbeid besoek. 100 Ongedokumenteerde buitelanders is deur die owerhede inhegtenis geneem. - Dit klink soos getalle wat verlede week aangehaal is toe daar 'n blits operasie op die fabrieke in New Castle in KwaZulu- Natal uitgevoer is, maar die is eintlik statistieke van 'n soortgelyke operasie wat in November 2022 deur die toe minister Thulas Nxesi aangehaal is. Nxesi het toe belowe dat daar opgetree sou word teen die onwettige bedryf maar vier jaar later blyk dit dat niks gedoen is nie. 'n Parlementerê portefeulje kommitee oor arbeid se besoek aan die dorp het die onwettige bedryf weer in die kollig geplaas in wat beskryf word as hedendaagse slawerny.. Ons praat nou met die joernalis, ontleder en skrywer Jan- Jan Joubert
KOMMENTAAR 15 Feb. 2026
Hier is 'n skakel na Kommentaar as jy dit misgeloop het die week. My gaste was: Prof Piet Croukamp. Jan Jan Joubert en Roland Henwood.
NASIONALE WATERKRISIS NAWEEKAKTUEEL 14 FEBRUARIE 2026
Daar is nie 'n tekort aan water nie. Die uitdagings is egter om dit in inwoners se krane te kry. Die rede? Jare en jare se gebrek aan instandhouding en swak beplanning van munisipaliteite. Dit is een van die erkennings, wat President Cyril Ramaphosa Donderdagaand in sy Staatsrede gemaak het oor die waterkrisis in veral Gauteng -- waar inwoners dié week die strate ingevaar het, omdat hulle eenvoudig genoeg gehad het oor hulle droë krane. Ramaphosa sê 'n Nasionale Water Krisis-Komitee sal gestig word, wat tegniese kundiges en hulpbronne van die nasionale regering na krisis-munisipaliteite sal ontplooi. Naweekaktueel praat met 'n waterkenner en 'n inwoner van Melville in Johannesburg.
GESLAGSGEBASEERDE GEWELD NAWEEKAKTUEEL 14 FEBR 2026
President Cyril Ramaphosa het vanjaar in sy staatsrede in die Parlement wéér beklemtoon dat geslagsgeweld 'n nasionale ramp is. Maar hoekom raak sommige mans gewelddadig teenoor hulle lewensmaats? 'n Nuwe studie deur dr. Mpho Motseki van die Universiteit van Wes-Kaapland werp lig op dié tipe geweld in Suid-Afrika en beantwoord die belangrike vraag. Haar navorsing het onder meer bevind dat faktore soos alkoholmisbruik, jaloesie, kindertrauma en die afwesigheid van pa's, 'n groot rol speel in mans se gewelddadige gedrag. Motseki verduidelik hoekom die navorsing so belangrik is. Naweekaktueel praat ook met die Minister van Korrektiewe Dienste, dr. Pieter Groenewald, oor die rehabilitasie van gevangenes wat skuldig bevind is aan geslagsgebaseerde misdade.
Save video to ...
